Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok
Biuletyn Informacyjny Studium

W Czechosłowacji planowano własną pieriestrojkę?

Reformy były przygotowane, ale ich wdrożenie uniemożliwił w roku 1990 „przewrót państwowy”, zorganizowany, zdaniem Miloša Jakeša, przez jego konkurentów wewnątrz partii oraz sowiecką KGB, która chciała na jego miejscu postawić kogoś innego.

Polityka pierestrojki ostatniego przywódcy sowieckiego Michaiła Gorbaczowa nie była ani przemyślana, ani potrzebna – oznajmił w rozmowie z rosyjską gazetą internetową Gazeta.ru Miloš Jakeš, który trzydzieści lat temu stanął na czele czechosłowackich komunistów. Jego zdaniem Gorbaczow nie rozumiał, iż Związek Radziecki trzyma w całości z ideologią oraz partią komunistyczną. Jak dodał Jakeš, Czechosłowacja podzieliłaby los Związku Radzieckiego, gdyby w 1968 nad Wełtawę nie wkroczyły wojska Układu Warszawskiego.

„Polityka Gorbaczowa nie była przemyślana. Wywołała niezadowolenie, chociaż miała je zwalczać. Otworzyła przestrzeń do niczym nieograniczonej wolności. Każdy mówił co chciał, krytykował co mu się żywnie podobało i w efekcie zamiast zjednoczenia nastąpił rozpad. Ludzie zaczęli zajmować negatywne stanowisko wobec reżimu” – przekonywał dziś 94-letni M.Jakeš.

„Logika rozwoju wydarzeń nie wymagała takiego kroku jak pieriestrojka. Trzeba było załagodzić problemy związane z brakiem produktów codziennego użytku, transportem… Sytuacja była podobna do tej po zniesieniu kultu Stalina, gdy wszyscy zaczęli krytykować, a kraj słabł” – stwierdził były komunistyczny przywódca i dodał, że miał własną wizję przebudowy, która nie była kopią sowieckiej. „Główną zmianą miała być zasada, że żaden z funkcjonariuszy nie wykonuje swojej funkcji dłużej niż dwie kadencje. Głosowanie miało być tajne. Z nowej konstytucji usunęliśmy wiodącą rolę partii i marksizm-leninizm jako podstawę” – przekonywał Jakeš.

Reformy były przygotowane, ale ich wdrożenie uniemożliwił w roku 1990 „przewrót państwowy”, zorganizowany, zdaniem Jakeša, przez jego konkurentów wewnątrz partii oraz sowiecką KGB, która chciała na jego miejscu postawić kogoś innego.

„Zamach państwowy nie udałby się bez zamachu wewnątrz partii”, stwierdził Jakeš i dodał, że wewnątrzpartyjni spiskowcy wraz z KGB wykorzystali w listopadzie 1989 roku studenckie demonstracje do starć z policją. ”Chcieli usunąć kierownictwo partii a zamiast tego zniszczyli socjalizm” – ocenił komunista.

Jakeš skrytykował Unię Europejską, w której ustawy obowiązują wszystkie kraje, natomiast zyski czerpią tylko niektóre z nich. Państwa europejskie powinny także, jego zdaniem, opuścić NATO, co jednak nie oznacza, by rolę paktu miała przejąć Rosja: „Potrzebne są realne relacje i współpraca, a nie jakieś organizacje, które ustawicznie gorszą się sytuacją w Rosji. Dlaczego Rosja jest zła? Komu coś zabiera? Krym? Zawsze był rosyjski” – dodał czechosłowacki komunista.

Jakeš przekonuje, że swoją długowieczność zawdzięcza ruchowi oraz temu, że w życiu nie trzymał w ręku papierosa, a alkohol spożywał wyjątkowo. Chciałby jeszcze napisać jedną książkę o budowaniu socjalizmu w Czechosłowacji i jego porażce.

Facebook Comments

***

Eastbook jest darmowy, ale jego tworzenie kosztuje.

Jeśli doceniasz naszą pracę wesprzyj nas poprzez przekazanie nam 1% podatku (KRS: 0000373492)
lub wpłacenie darowizny na konto Fundacja Wspólna Europa, wydawcy portalu:

Tytuł przelewu: Darowizna na cele statutowe
nr konta: 57 1750 0012 0000 0000 2701 8815 Raiffeisen Polbank
Fundacja Wspólna Europa, al. KEN 98/160, 02-772 Warszawa

Źródło: http://www.ceskatelevize.cz/ct24/domaci/2006881-jakes-gorbacovova-perestrojka-nebyla-zapotrebi-v-ceskoslovensku-jsme-planovali; Zdjęcie główne: Skoda Publicity Postcard Czechoslovakia stand. Poznan International Fair, Poland c.1969; Autor: Sludge G; Źródło: flickr.com
Biuletyn Informacyjny Studium
Biuletyn Informacyjny Studium (BIS) jest internetowym serwisem informacyjnym zorientowanym na wiadomości ze Wschodu, stworzony z inicjatywy studentów Studium Europy Wschodniej UW. Całością prac BIS-u kieruje red. Maria Przełomiec.
    ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY