Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok

Polska-Rosja: nowe otwarcie? – wykład prof. Adama Rotfelda Uniwersytecie Warszawskim

20 kwietnia, o godzinie 17 w Auditorium Maximum prof. Adam Daniel Rotfeld wygłosił wykład zatytułowany „Polska-Rosja, nowe otwarcie?”. Były Minister Spraw Zagranicznych jest obecnie Przewodniczącym Polsko – Rosyjskiej Komisji ds. Trudnych oraz członkiem Rady Mędrców – 12 osobowej grupy opracowującej nową doktrynę Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Adam Daniel Rotfeld, foto: wikimedia commons

Prof. Rotfeld rozpoczął od zwrócenia uwagi na charakter działań polityki Kremla. Zdementował utrzymujące się opinie o tym, że sposób w jaki Rosja prowadzi swoją politykę zagraniczną ma charakter przemyślanej, długofalowej strategii. W jego ocenie, funkcjonowanie rosyjskiego MSZ ma znacznie częściej charakter reaktywny, niż jesteśmy skłonni utrzymywać. Oznacza to, że przedsiębrane kroki są w wielu przypadkach potrzebą chwili, niż efektem przemyślanej wcześniej strategii.

Zwrócił uwagę, że krytycznie oceniany bilans ostatnich 20 lat, jest w istocie okresem bardzo udanym. Odnosząc się do tego czasu, Prof. Rotfeld powiedział:

„Był to najlepszy okres w stosunkach polsko–rosyjskich w historii, w ogóle. Tylko wszyscy u nas uważają, że stosunki polsko – rosyjskie były fatalne. Otóż chcę powiedzieć, że nigdy nie były lepsze i to właśnie teraz […]. Po pierwsze dlatego, że ani Rosja nie szykowała się do wojny przeciwko Polsce, ani Polska przeciwko Rosji. Nie było próby rozwiązań siłowych.”

Ściągnij i posłuchaj całego wykładu:

Wykład Prof. Adama Daniela Rotfelda na Uniwersytecie Warszawskim wygłoszony 20.04.2010

Prof. Rotfeld zwrócił uwagę na rolę psychologii w budowaniu oceny zagrożenia Polski ze strony Rosji. Na naszą ocenę składają się elementy dwojakiego rodzaju: to rzeczywista ocena potencjału wschodniego sąsiada oraz naznaczona doświadczeniem historycznym percepcja tego zagrożenia. Według Prof. Rotfelda psychologia znacznie powiększała dotąd realne, znajdujące odbicie w rzeczywistości, zagrożenie ze strony Rosji.

Podczas gdy dla nas, kontakty z Rosją należą do kluczowych zagadnień naszej polityki zagranicznej, to dla samej Rosji, kontakty z nami, należą do jednych z wielu zagadnień polityki zewnętrznej. Przy czym ranga tych kontaktów nie jest najwyższa. Nie jesteśmy dla Rosji tak ważni, jak Rosja dla nas.

Wypowiadając się na temat sytuacji wewnętrznej Rosji, Pan Rotfeld zaoponował przeciwko utrzymującej się percepcji wschodniego sąsiada:

„To nie jest tak, że ta Rosja, to jest inne wydanie, inna edycja Związku Radzieckiego. To też nie jest inna edycja carskiej Rosji. Są elementy ciągłości w każdym państwie, ale następuje fundamentalna zmiana […]. Ale Rosja dzisiejsza jest zjawiskiem jakościowo nowym. Takiej Rosji nie było. Nie było Rosji w tych granicach, o takiej ludności, o takim systemie politycznym i w takim środowisku międzynarodowym.”

Mówiąc o imperium rosyjskim zwrócił uwagę na występujące różnice w odbiorze tego terminu. Gdy u nas, przymiotnik „imperialny” jest słowem pejoratywnym, dyskredytującym państwo i jego politykę, to w Rosji określenie to ma wydźwięk pozytywny. Rosjanie są dumni z tego, jeśli ktoś powie, że prowadzą politykę imperialną.

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest utrzymujące się w Rosji przekonanie o uprzywilejowanej strefie wpływów, jakie przysługuje Rosji z tytułu bycia imperium. W ocenie Prof. Rotfelda jest to myślenie anachroniczne, kompletnie nieprzystawalne do obecnego stanu.

Prof. Rotfeld sprzeciwił się szeroko dziś stosowanemu, także w Polsce i Rosji, terminowi „polityka historyczna”. Nosi on w sobie pokusę manipulowania historią dla celów bieżącej polityki. Jest to sprzeczność: albo polityka, albo historia.

Wymieniając poszczególne elementy kluczowe dla wzajemnych relacji, podkreślił on obecność kompleksów.

„Rosja, podobnie, jak i Polska ma historycznie bardzo dużo zakotwiczonych w pamięci kompleksów. I te kompleksy, kiedy się zderzają, dają bardzo niedobry efekt psychologiczny. […] Z jednej strony mamy wzajemną fascynacje, z drugiej strony różnego typu wzajemne pretensje.”

Odpowiadając na postawione w temacie wykładu pytanie „Polska – Rosja, nowe otwarcie?” , Prof. Rotfeld powiedział, że szansa na zmiany jest większa niż kiedykolwiek. Powiązał to jednak z unowocześnieniem Rosji. Za największą przeszkodą dla realizacji programu modernizacji Rosji, uznał wewnętrzny stan stosunków w Rosji – dostosowanie się do tego modelu, które się w świecie sprawdziły. Na pojawiające się w kontekście Katynia tezy o przełomie w stosunkach polsko-rosyjskich Prof. Rotfeld zareagował sceptycznie, rezerwując słowo przełom dla wydarzeń o nieporównanie większej doniosłości, jak pokonanie III Rzeszy czy ZSRR. Niemniej zaznaczył, że w Polsce mamy dziś do czynienia z przełomem psychologicznym wobec Rosji.

Facebook Comments
ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY