Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok

[Analiza] Paweł Nowiński: Konflikt Gruzińsko-Rosyjski o Osetię Południową w 2008 r. (cz. II)

W II części analizy Pawła Nowińskiego, dotyczącej wojny rosyjsko-gruzińskiej z 2008 r., zaprezentowany zostanie potencjał militarny obu stron w dniu rozpoczęcia działań wojennych. Szczegółowo przedstawiony stan uzbrojenia w rejonie konfliktu pozwoli na dokładne przeanalizowanie strategii wojennej obu armii oraz jej zastosowanie w rzeczywistym starciu na polu walki. Zapraszamy do lektury!

[Przeczytaj część I o genezie konflikty gruzińsko-rosyjskiego]

2. Potencjał militarny stron konfliktu

 

 

Gruziński samolot Su-25. Źródło: wikimedia commons

Gruziński samolot Su-25. Źródło: wikimedia commons

Armia gruzińska

Armia gruzińska przed wybuchem konfliktu liczyła 26 872 ludzi w siłach lądowych, lotniczych, marynarce wojennej i Gwardii Narodowej, z czego 19 411 oficerów, podoficerów i szeregowych zawodowych, 6843 poborowych i 618 pracowników cywilnych. Rezerwy mobilizacyjne Gruzji to ok. 100 tys. ludzi.

Wojska lądowe Gruzji: dzieliły się na 7 brygad – 1, 2, 3, 4 i 5 brygadę piechoty, samodzielną brygadę specjalnego przeznaczenia i samodzielną brygadę artylerii – w sumie ok. 12 600 żołnierzy. W skład armii wchodziła również Gwardia Narodowa. Schemat organizacyjny brygady piechoty miały tworzyć 3 bataliony piechoty, batalion zmechanizowany/pancerny, dywizjon artylerii, kompania łączności oraz pododdziały saperów i zabezpieczenia tyłowego/logistyki. 1 brygada piechoty stacjonowała w Waziani k/Tbilisi i liczyła ok. 3 tys. żołnierzy. Składała się z 11 i 13 batalionu lekkiej piechoty, 16 batalionu górskiego, batalionu „Komandos” i batalionu czołgów T–72. 2 brygada piechoty stacjonowała w Senaki i składała się z 21, 22, 23 i 24 batalionu piechoty. Te dwie brygady to elitarne jednostki armii gruzińskiej – najlepiej wyszkolone i wyposażone. 3 brygada piechoty stacjonowała w Gori i składała się z 31, 32, 33 i 34 batalionu piechoty. 4 brygada piechoty stacjonowała w Tbilisi i składała się z 3 batalionów piechoty, batalionu pancernego z czołgami T–72 i bojowymi wozami piechoty BMP-2, dywizjonu artylerii z haubicami D-30 i moździerzami kal. 120 mm, batalionu wsparcia, kompanii zwiadu i kompanii  łączności. 5 brygada piechoty stacjonowała w Choni i w Chelwaczauri. Samodzielna brygada komandosów stacjonowała w Kodżori k/Tbilisi i liczyła ok. 2 tys. żołnierzy. Samodzielna brygada artylerii składała się z 4 dywizjonów artylerii (w tym jednego rakietowej) i stacjonowała w Achalcyche. Brygada Gwardii Narodowej liczyła 8 tys. żołnierzy i stacjonowała w Tbilisi. Wojska lądowe posiadały ok. 200 – 240 czołgów T-72 i T-55 (z czego ok. 170 miało być zmodernizowanych przez izraelską firmę Elbit i nosić oznaczenie T-72 SIM-1 [i]), ok. 60 bojowych wozów piechoty BMP-1 i ok. 70 BMP-2, ok. 50 transporterów BTR-80, od 40 do 100 samochodów pancernych produkcji tureckiej Otokar Cobra, 206 dział artyleryjskich powyżej kal. 85 mm, ok. 60 moździerzy kal. 120 mm, ok. 150 moździerzy kal. 82 mm, 320 zestawów kierowanych pocisków przeciwpancernych 9K14/9K11 „Malutka”, 9K111 „Fagot”, i 9K113 „Konkurs”. Uzbrojenie strzeleckie stanowiły karabiny i karabinki M4A3/M4A3 BMAS (prod. USA), M16 (prod. USA), AK-74, AKS-74/AKS-74U, AK-47, AKM, AKMS, RPK-74, TAR-21 (prod. Izraela), G36/G36K (prod. niemieckiej), PK/PKM, karabiny wyborowe – SWD, Remington M700 (USA), M93 Crna Strela (serbskie) i Barrett M82A1 (USA) i granatniki – RPG-7/18/22, M-72/LAW-72 (USA), AT-4 i Carl Gustaw (prod. szwedzkiej).

Rosyjski czoł T-72 w marszu. Źródło: wikimedia commons. Autor: Yana Amelina

Rosyjski czołg T-72 w marszu. Źródło: wikimedia commons. Autor: Yana Amelina

Siły powietrzne i obrona przeciwlotnicza Gruzji [ii]: gruzińska nazwa – Sak’art’velos Samxedrosahaero Dzalebi. Przed wybuchem konfliktu liczyły 1813 żołnierzy. Dowódcą sił powietrznych był płk David Nairszwili. Różne źródła podają różne liczby i typy sprzętu z różnymi miejscami bazowania, tak więc podaję jedynie przybliżoną, prawdopodobną strukturę lotnictwa gruzińskiego:[iii]

1. skrzydło lotnicze w Marneuli składające się z eskadry bojowej i szkolno – bojowej, miało na wyposażeniu według różnych źródeł ok. 10–12 samolotów szturmowych Su25K/KM [iv] w eskadrze bojowej i 6 L-39C (według innych źródeł 9 L-29 i 6 L-39) w eskadrze szkolno – bojowej,

2. skrzydło śmigłowcowe w Nowoaleksiejewce, które posiadało 8 śmigłowców szturmowych, z czego 4 Mi-24W, 3 Mi-24P i 1 Mi-35W, 8 śmigłowców łącznikowych Bell UH-1H[v], 12-16 śmigłowców transportowych Mi-8T/MT/MTW i 2 Mi-14,

3. eskadra bezpilotowych samolotów rozpoznawczych składająca się z 4 Hermes 450 i 4 Elbit Skylark.

Naziemną obronę przeciwlotniczą tworzyły 2 baterie rakiet plot. S-125M, dywizjon rakiet plot. Buk-M1, 3 baterie rakiet plot. Osa-AK/AKM i 1 bateria rakiet plot. Rafael „Spyder”. Obronę przeciwlotniczą wojsk lądowych zapewniały 4 armaty plot. KS-19 kal. 100 mm, 4 armaty plot. S-60 kal. 57 mm, 5 zestawów samobieżnych ZSU-23-4 „Szyłka”, ok. 24 armaty plot. ZU-23-2M, 30 przenośnych zestawów rakietowych (pzr) „Grom”, ok. 60 pzr „Igła-1” oraz 15 pzr „Strzała-2M” i „Strzała-3”.

Marynarka Wojenna Gruzji: gruzińska marynarka wojenna składała się z:

– 2 kutrów rakietowych („Dioskurija” typu La Combattante II uzbrojonego w 4 wyrzutnie przeciwokrętowe rakiet MM.38 Exocet, dwie zdwojone armaty kal. 35 mm i 2 wyrzutnie torped 533 mm i „Tbilisi” typu 206MR uzbrojonego w 4 wyrzutnie przeciwokrętowe rakiet systemu P-15M „Termit”, armatę AK-176, kal 76,2 mm, 6 lufową armatę plot. AK-630M kal. 30 mm ),

28 kutrów patrolowych (1 proj. 205P, 1 proj. AB 25, 1 proj. 368T, 2 typu „Dilos”, 1 proj. 360, 1 proj. 371U, 5 ex-trawlerów i 16 kutrów portowych),

– 4 kutrów desantowych (2 proj. 106K i 2 proj.1176),

– 4 trałowców (proj. 1258).

Armia rosyjska

 

 

 

Konwój wojsk rosyjskich w Gruzji. Źródło: wikimedia commons

Konwój wojsk rosyjskich w Gruzji. Źródło: wikimedia commons

Wojska lądowe Rosji w konflikcie: w operacji południowoosetyjskiej wzięły udział jednostki Północnokaukaskiego Okręgu Wojskowego (sztab okręgu znajduje się w Rostowie nad Donem), a przede wszystkim 58 Armii (dowodzonej przez generała lejtnanta Anatolija Chruljewa – jej sztab stacjonował we Władykaukazie), która liczyła 102 tys. żołnierzy (z czego ok. 55 tys. tzw. „kontraktowych”) i składała się z 19 i 42 dywizji zmechanizowanej, 131, 136 i 205 samodzielnej brygady zmechanizowanej, 33 i 34 samodzielnej brygady górskiej, 135 samodzielnego pułku zmechanizowanego, brygady rakiet operacyjno – taktycznych, brygady artylerii przeciwlotniczej i kilku pułków artylerii. Siły te były wyposażone w czołgi T-72 i T-62 (łącznie ok. 600 czołgów), bojowe wozy piechoty BMP-1 i BMP-2 (łącznie ok. 1900 bojowych wozów piechoty), bojowe wozy rozpoznawcze BRM-1K, transportery opancerzone BTR-60, ciągniki gąsienicowe MT-LB, artylerię samobieżną (2S3 Akacja) i holowaną (łącznie ok. 1700 systemów artyleryjskich), wyrzutnie rakietowe BM-22 Uragan i BM-21 Grad. Ponadto w konflikcie wzięły udział oddziały 76 i 98 dywizji powietrznodesantowej, 45 pułk Specnazu [vi] wojsk powietrznodesantowych i bataliony Specnazu GRU „Wostok” i „Zapad” (nota bene złożone z Czeczeńców).

 

Siły powietrzne Rosji w konflikcie: jednostki wojsk lądowych były wspierane przez 4 Armię Lotniczą, składającą się z pułku myśliwców Su-27, 2 pułków myśliwców Mig-29, 2 pułków bombowców frontowych Su-24, pułku Su-24MP i 3 pułków szturmowców Su-25, łącznie 60 Su-27, 100 Mig-29, 90 Su-24 i 100 Su-25. Ponadto w konflikcie były wykorzystywane rozpoznawcze Mig-25RB i Su-24MR, samoloty wczesnego ostrzegania Beriew A-50 i bombowce strategiczne Tu-22M3. Z 487 samodzielnego pułku śmigłowców w Budionnowsku wydzielono do działań przeciwko Gruzji 17 szturmowych Mi-24W/P/PN, 24 Specnaz – oddziały specjalne wojsk Federacji Rosyjskiej. a z 325 samodzielnego pułku śmigłowców transportowych z Jegorlickaja 16 Mi-8MT/MTKO Lotnictwo rosyjskie wykorzystywało głównie bazy w Budionnowsku, Mozdoku i Engelsie.

 

Marynarka Wojenna Rosji w konflikcie: w konflikcie wzięły udział jednostki Floty Czarnomorskiej liczącej ok. 13 tys. oficerów i marynarzy. W jej skład wchodziły[vii]:

– 30 Dywizja Okrętów Nawodnych (11 Brygada Okrętów ZOP – krążownik rakietowy „Moskwa”, duże okręty ZOP[viii] ”Kiercz”, „Oczakow”, „Smietliwyj”, dozorowce „Ładnyj”, „Pytliwyj” i 197 Brygada Okrętów Desantowych – duże okręty desantowe „Nikołaj Filczenkow”, „Orsk”, „Saratow”, „Azow”, „Nowoczerkask”, „Cezar Kulikow” i „Jamał”),

– 247 Samodzielny Dywizjon Okrętów Podwodnych (okręty podwodne o napędzie spalinowo – elektrycznym „Ałrosa” i „B-380”),

– 41 Samodzielna Brygada Kutrów Rakietowych (166 Noworosyjski Dywizjon Małych

Okrętów Rakietowych – małe okręty rakietowe „Bora”, „Samun”, „Sztil”, „Miraż” i 295 Sulinski Dywizjon Kutrów Rakietowych – kutry rakietowe „R-44”, „R-60”, „R-71”, „R- 109”, „R-239” i „Iwanowiec”),

– 68 Brygada Okrętów Ochrony Rejonu Wodnego (400 Dywizjon Okrętów ZOP – małe okręty ZOP „Aleksandrowiec”, „Suzdalec”, „Muromiec”, „Władimiriec” i 418 Dywizjon Trałowców – trałowce morskie „Kowrowiec”, „Iwan Gołubiec”, „Turbinist”, „Wiceadmirał Żukow”),

– 184 Brygada Ochrony Rejonu Wodnego (małe okręty ZOP „Poworino”, „Ejsk”, „Kasimow”, trałowce „Żeliezniakow”, „Walentyn Pikul”, „Mineralnyje Wody”, „Lejtnant Ilijin”).

Krążownik rakietowy „Moskwa” – flagowy okręt Floty Czarnomorskiej. Źródło: wikimedia commons

Krążownik rakietowy „Moskwa” – flagowy okręt Floty Czarnomorskiej. Źródło: wikimedia commons

 

Siły zbrojne Osetii Południowej: liczyły ok. 3 tys. milicjantów, którzy posiadali 75 czołgów T-72, 12 czołgów T-55, 80 bojowych wozów piechoty BMP-1/2, 85 transporterów opancerzonych BTR-70/80, 23 wyrzutnie rakietowe BM-21 Grad, 100 systemów artyleryjskich powyżej kal. 100 mm, baterię rakiet plot. Osa, 2 plot. zestawy rakietowo – artyleryjskie 2K22 Tunguska, 3 plot. zestawy samobieżne ZSU-23-4 „Szyłka”, 6 samobieżnych rakietowych zestawów plot. „Strzała-10”, 200 przenośnych rakietowych zestawów plot. „Igła” i „Strzała”, 12 armat plot. ZU-23-2 i 4 śmigłowce transportowe Mi-8.

[i] Zmodernizowanych miało zostać 39 T-72B1, 75 T-72M i 51 T-72AW. m. in. unowocześniono system kierowania ogniem integrując go z GPS (system nawigacji satelitarnej) i IFF (system rozpoznawania „swój – obcy”), zainstalowano termowizor i nowe radiostacje typu Falcon i Harris w miejsce R173).

[ii] Wszelkie liczby dotyczące gruzińskiego lotnictwa należy traktować jako przybliżone.

[iii] Liczby samolotów i śmigłowców są przybliżone ze względu na duże rozbieżności w źródłach.

[iv] Zakres modernizacji objął m in. awionikę, która została oparta na szynach przesyłania danych zaprojektowanych według standardu MIL-STD 1553B oraz komputer pokładowy, zaprojektowany przez Elbit. W nowym kokpicie zainstalowano dwa nowe, wielofunkcyjne wyświetlacze ciekłokrystaliczne (MFCD) o średnicy 8 cali, oraz nową przepustnicę i drążek, zaprojektowaną zgodnie ze standardem HOTAS. Założono 2 nowe radia KF\UKF. Zmodernizowano kompleks nawigacyjno-bojowy, który zawiera transponder GPS-INS z ruchomą, generowaną na bieŜąco mapą terenu i system lądowania według standardu VOR-ILS. Zamontowany w Su-25 radiokompas, mierniki pokładowe oraz stacja celownicza Klon-PS z dalmierzem laserowym zostały w pełni zintegrowane z systemem.

[v] Wedle innych źródeł UH-1H stacjonowały w Marneuli.

[vi] Specnaz – oddziały specjalne wojsk Federacji Rosyjskiej

[vii] wymieniam tylko główne jednostki Floty Czarnomorskiej bez okrętów pomocniczych.

[viii] ZOP – zwalczania okrętów podwodnych.

C.D.N.

———————————————————————————————————————————————–

Paweł Nowiński

Paweł Nowiński

Paweł Nowiński, prawnik, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pochodzi z Przysuchy (woj. mazowieckie). Interesuje się zagadnieniami dotyczącymi stosunków narodowościowych i religijnych na obszarze b. ZSRR oraz kwestiami dotyczącymi obronności.

———————————————————————————————————————————————–

Facebook Comments
ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY