Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok
Łukasz Grajewski

Białoruś: 29.05.2011 Historia Białorusi w 5 minut (+ film)

Białorusini pozazdrościli Polakom Animowanej Historii Polski. Produkcja Tomasza Bagińskiego, przygotowana na potrzeby zeszłorocznego EXPO, w niespełna 10 minutach zawarła najważniejsze wydarzenia z kart polskiej historii. Białoruscy twórcy wykazali się jeszcze większą dyscypliną czasową i setki lat historii Białorusi zmieścili w 5 minutach, a obraz dodatkowo okrasili utworem muzycznym.

"Bądźmy Białorusinami" to przyspieszony kurs białoruskiej historii, źródło: budzma.org

Animowany film „Bądźmy Białorusinami” („Будзьма беларусамі!”) to efekt współpracy organizacji społecznej Budzma oraz portalu TUT.BY. Budzma, od lat prężnie działająca na rzecz kultury i samoidentyfikacji narodu białoruskiego, zwarła szyki z najpopularniejszym na Białorusi portalem internetowym, aby w ramach projektu „BudzmaTUT” promować kulturę i historię swojego kraju. Projekt nie ogranicza się tylko do filmu. Tworzony jest fikcyjny blog legendarnego księcia połockiego Wsiesława Czarodzieja, a temat białoruskiej identyfikacji narodowej dyskutowany jest podczas debat „Umiarkowani czy szaloni?” („Памяркоўныя ці шалёныя?„).

Animacja „Bądźmy Białorusinami” zaczyna się w czasach pogańskich i opowiada o najważniejszych wydarzeniach białoruskiej historii. Jest więc i miejsce dla Księstwa Połockiego, bitwy pod Grunwaldem, Tadeusza Kościuszki, ale i twórców Białoruskiej Republiki Ludowej, czy pierwszego sekretarza Komunistycznej Partii Białorusi Piotra Maszeraua. Reżyserem filmu jest Julia Rudzickaja, która na swoim koncie ma między innymi realizację teledysku zespołu Troitsa. Za stronę muzyczną odpowiada Liawon Wolski, znany przede wszystkim z kultowego zespołu rockowego N.R.M., ale i innych, niezliczonych projektów muzycznych (np. folk-rockowa Krambambula). Wolski jest też autorem tekstu, który zinterpretował inny białoruski artysta – Aliaksandr Pamidorau. Całość została zrealizowana na najwyższym poziomie, będąc propozycją niezmiernie interesująca, ale i zabawną. Sewiaryn Kwiatkouski, redaktor strony Budzma.org, na prezentacji filmu w Mińsku podkreślał, że celem autorów było rozbudzenie ciekawości Białorusinów wobec historii własnego kraju. – Droga do przyszłości wiedzie przez to, co już minęło – tłumaczył.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z filmem „Bądźmy Białorusinami” oraz słowami w języku białoruskim:

 

Film w dobrej jakości można ściągnąć tutaj.

Słowa:

Не было раней нічога, а цяпер усяго многа.
За гэта мы мусім дзякаваць Богу,
Ён ствараў наш сьвет у жанры фрыстайлу,
Прамовіў “Будзьма!”, і Беларусь паўстала.
Іхтыязаўры і іншыя цмокі…
Мы напачатку ў акіяне моклі,
А потым пакінулі водныя нетры
І займелі назву “неўры” .
Неўры здавён, ад першых вякоў
Пераўтвараліся ў ваўкоў –
Такая вось звычка была ў народа…
Дажджбог, Пярун, Жыцень і Кола Сварога –
У паганскіх багоў продкі нашыя верылі,
Але ўжо хрысьціянства грукае ў дзьверы ім.

Год 862 ад нараджэньня Хрыстова –
Пра Полацак першыя летапісныя словы.
Ў тым Полацку збудуюць сабор Сьвятой Сафіі
(У сьвеце былі толькі тры такія).
Тамтэйшы князь Усяслаў Чарадзей
Быў чоткі пэрсанаж, але слухай далей!
У Полацку жыла Еўфрасіньня Сьвятая,
Памяць пра яе ў стагоддзях ня тае.
Для яе зрабілі знакаміты крыж
(Ня проста супэр, а супэр-звыш),
Але ў апошнюю вайну артэфакт прапаў.
Такі вось, прабачце, мясцовы грааль.

Ідзем далей, не марудзім доўга.
Час надыйшоў князя Міндоўга.
І тут мы зацяміць мусім з табой –
Тады Беларусь называлі Літвой,
А дакладней – Вялікім Княствам Літоўскім
З гербам “Пагоня” і супэрскім войскам.
Пакрочым далей сваім шляхам пыльным.
Князь Гедымін засноўвае Вільню.
Сон легендарны – ваўчара ў латах…
На Вікіпэдыі пра гэта багата.

Год 1362-гі.
Шчэрацца дзіды. Лунаюць сьцягі.
Нашыя войскі ля Сіняй Вады
Разьбілі трох султанаў Залатое Арды,
І Княства Літоўскае раптам – о-па! –
Зрабілася буйнейшай дзяржавай Эўропы.

Давайце далей разгортваць сьвітак.
У Княстве Літоўскім княжыць Вітаўт.
Тэўтонскі Ордэн нам пагражае.
Пад Грунвальдам бітва ўсё вырашае.
Вітаўт зь Ягайлам, польскім каралём,
Крыжакоў адправілі ў мэталалом

Францішак Скарына – канкрэтны мажор.
Вучыўся ня ў Полацку, а за мяжой.
І з гэтай навукай добра парадзіў –
Беларускую Біблію выдаў у Празе.
Вайскоўцы былі ў форме ня горшай –
Паклалі маскоўскае войска пад Оршай
У 1514-м годзе,
Але годзе пра гэта, наперад пойдзем!
Хвілінны прыпынак – зараз і тут
Зацьверджаны Трэці Літоўскі Статут,
А пад Кіргхольмам разьбілі шведаў,
Відаць, ты пра гэта раней ня ведаў.

У Магілёве ў бітве апантанай
Сем тысячаў палегла акупантаў.
Якіх якупантаў? Ну, гэтых… З Усходу –
Прадстаўнікоў братняга расейскага народу.
Іх называлі яшчэ “маскавіты”,

А мы ўжо ў Рэчы жылі Паспалітай –
Беларуска-Літоўска-Польскай дзяржаве
І, чамусьці, суседзяў усіх раздражнялі.
Тры падзелы Рэчы паспалітай –
Вось так – узялі нас і падзялілі.
Найбольшую частку зьела Расея…
Сярод шляхты незадаволенасьць сьпее.
На сцэне зьявіўся Тадэвуш Касьцюшка.
Запомніць імя гэта трэба. Таму што
Тадэвуш канкрэтным быў рэвалюцыянэрам –
У свабоду, роўнасьць, братэрства верыў,
Змагаўся за гэта нават у Штатах,
Але рускі царызм яго кінуў за краты.

Падчас Напалеонаўскага землятрусу
Зь беларусамі біліся беларусы,
А ў 1863-м
Паўстаньне ізноў пажарышчам сьвеціць.
Кастусь Каліноўскі, сын Беларусі
Ў роспачы быў, у гаркоце, у скрусе,
Падняў касінераў, сьмела біўся ў палях,
Але ў пятлі на Лукішках скончыў свой шлях.

Сьвет на мяжы хх-га стагоддзя.
Трэба падымаць культуру ў народзе!
Багушэвіч, Багдановіч, Купала і Колас,
Ластоўскі, Луцкевіч… Багата было вас!
Дзясяткі й дзясяткі выбітных імёнаў…
Але ўжо рэвалюцыя палае чырвоным.

Ну вось. У рэвалюцыйных жахах
Зьяўляецца новая дзяржава.
Завецца прыгожа яна: БНР.
Яе ўтварыньне сьвяткуем і цяпер.
Але раптам аднекуль – зь дзіркі ад бубліка
Зьяўляецца іншая рэспубліка.
Завецца ўжо не рамантычна яна –
Савецкая сацыялістычная.
20-я гады. Векапомны час.
Беларусізацыя пануе ў нас.
Пісьменьнікі пішуць выдатныя творы,
Мастакі ў Вітэбску заўсёды ў гуморы…
І гэтак было, пакуль не прыйшоў
Год 37-мы, крывавае шоў.
Але то шчэ была апраметная.
І вось пекла – другая сусьветная.
Былі акупанты, былі партызаны,
Краіну ізноў на шматкі разгрызалі…
Ізноў беларусы з абодвух бакоў…
Ліецца кроў родных братоў.

Канец вайне! Здавай аўтамат!
І вось ужо ў небе ляціць касманаўт.
Машэраў, прамову сваю гавары!
Сьпявайце пра Яся грамчэй, “Песьняры”!
Барыс Кіт, рабі вынаходкі ў НАСА,
А мы застанемся з краінай сам-насам.
Рэспубліка Беларусь – яе назва цяпер.
Прыняты сьцяг, зацьверджаны герб.
Сьпяваюцца песьні, чытаюцца вершы…
Год 1991-ы…

На гэтым шматкроп’е. У рукі вам сьцяг
Хай кожны напіша ўласны працяг…

Рэфрэн:
Будзьма
Ведаць свой род!
Шалёны народ, беларускі народ…
Будзьма
Ведаць свой род!
Шалёны народ, шалёны народ…

Źródło: nn.by, budzma.org

Facebook Comments
Łukasz Grajewski

Socjolog, absolwent Studium Europy Wschodniej UW. Pracował w administracji publicznej, aktywny w trzecim sektorze (Fundacja Wspólna Europa, Polska Fundacja im. Roberta Schumana, Inicjatywa Wolna Białoruś). Autor licznych publikacji o Europie Wschodniej w polskich mediach.

Kontakt: [email protected]

ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY