Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok
Paweł Charkiewicz

Armeńska diaspora – historyczne początki cz. 1

Osoba interesująca się Armenią nie może ominąć kwestii fenomenu Ormiańskiej diaspory. Ormianie są bowiem niezwykłym przykładem emigracyjnej społeczności, która pomimo rozłąki z ojczyzną przez całe pokolenia utrzymuje bliski związek z heimatem. Przykład Armenii jest także wyjątkowo złożony ze względu na skomplikowaną historię. Niniejszy tekst jest jedynie szkicem poglądowym mającym przybliżyć dzieje narodu znajdującego się poza własnym krajem ojczystym i zobrazować, czym jest wyjątkowa międzynarodowa społeczność Ormian.

Chaczkar w Gdańsku przy ul. Żabi Kruk, autor: magro_kr, źródło: flickr.com

Chaczkar w Gdańsku przy ul. Żabi Kruk, autor: magro_kr, źródło: flickr.com

Integracja pod znakiem Chaczkara

Podstawą jedności kulturalno-etnicznej Ormian stał się kościół – Ormiański Kościół Apostolski. Historycznie przyjmuje się, że to właśnie Armenia jest pierwszym chrześcijańskim krajem na świecie. Armeński król Tridates III przyjął chrzest z rąk św. Grzegorza Oświeciciela już w 301 r.n.e lub 314 r. n.e. wg innych źródeł. Dzięki przyjęciu jednej usystematyzowanej religii spośród ludności koczowniczych plemion zaczął krystalizować się osiadły lud, który za swoją ziemię obrał tereny Antiochii. To właśnie tu założono historyczne pierwsze państwo Ormian.

Sis i Masis czyli dwa szczyty Araratu, symbol Armenii, autor: .craig, źródło:flickr.com

Sis i Masis czyli dwa szczyty Araratu, symbol Armenii, autor: .craig, źródło: flickr.com

Początki kształtowania diaspory

Historyczna Armenia ze względu na swoje strategiczne położenie pomiędzy dwoma ówczesnymi imperiami Rzymskim, późniejszym Bizantyjskim i Perskim, zmuszona była liczyć się ze zdaniem silniejszego. Już w 387 r. n.e. Ormianie musieli pogodzić się z utratą państwowości, a ponadto ludność kraju znalazła się po dwóch stronach granicy imperiów Zachodu i Wschodu. Tę datę historycy zajmujący się dziejami Armenii najczęściej przytaczają jako początek funkcjonowania diaspory.

W swojej historii Ormianie wielokrotnie byli przesiedlani w rozmaite części Azji i Europy. Pierwsze odnotowane w historii przymusowe przesiedlenia Ormian miały miejsce w III i IV wieku naszej ery. W tym czasie stare królestwo Armenii podbite zostało przez imperium Persji. W tym okresie Ormianie zostali skierowani do zasiedlenia północnego wybrzeża Zatoki Perskiej. W imperium bizantyjskim Ormianie byli osiedlani zwłaszcza na Bałkanach. Apogeum emigracji datuje się pomiędzy VII a XIV wiekiem naszej ery, kiedy na tereny Armenii najeżdżają Arabowie i plemiona mongolskie. Wówczas wielu Ormian, szukając sprzyjających warunków do rozpoczęcia życia na nowo, przenosi się do Cylicji. Kraina z czasem zyskuje nawet nazwę Małej Armenii i status królestwa. Do jego stolicy Sis (obecne terytorium Turcji) swoją siedzibę przenosi także Katolikos, zwierzchnik Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego. Mimo zawieruch dziejowych i emigracji z małej Armenii do kontynentalnej Europy, zwłaszcza na terytoria dzisiejszych Włoch i Francji, to właśnie terytorium Małej Armenii pozostało hajmatem Ormian aż do lat 20 XIX wieku.

Kompleks pamięci o rzezi Ormian Tzitsernakapert w Erywaniu, autor:Bouarf źródło: en.wikipedia.org

Kompleks pamięci o rzezi Ormian Tzitsernakapert w Erywaniu, autor: Bouarf, źródło: en.wikipedia.org

XX wiek – wiek wojen

Pierwsze 20 lat XX wieku na zawsze zmieniło życie diaspory. Pod pozorem działań wojennych I wojny światowej, znajdujące się na terytorium Imperium Osmańskiego główne skupisko Ormian zostało niemal doszczętnie wymordowane. Ofiary liczone w setkach tysięcy i terytorium właściwej Armenii odebrane całemu ormiańskiemu narodowi są do dzisiaj niezagojoną raną w świadomości zbiorowej wszystkich Ormian. Wydarzenia tych czasów wydatnie też przyczyniły się do dzisiejszej postaci, jaką przybrała diaspora Ormiańska, jej funkcji na arenie międzynarodowej oraz wpływu, jaki wywiera dziś na niepodległą Armenię odtworzoną po upadku Związku Radzieckiego.

Bibliografia:

Mirosława Zakrzewska Dubasowa, Historia Armenii, 1990.

Vahtan Kurkijan, History of Armenia

C.D.N

Facebook Comments

Rodowity Podlasiak z dziada, Poleszuk z pradziada. Z wykształcenia politolog(AP) i europeista(UW). Obecnie kończy edukacje w Studium Europy Wschodniej UW. Samozwańczy spec od Ukrainy i mniejszości narodowych w Polsce. Notoryczny eksplorator Krymu. Miłośnik Azji Centralnej. Ostatnio amator Kaukazu. Zna języki polski, angielski, rosyjski i ukraiński. Redaktor e-mail p.charkiewicz {at} eastbook.eu tel. +48-510-666-006

ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY