Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok
Ola Cichowlas

Rewolucja kulturalna na Uralu

W zwiazku z niepokojącymi informacjami z Perm, prezentujemy artykuł z listopada 2012 roku naszej korespondentki z tego miasta – Oli Cichowlas. Ola była zachwycona rozwojem kultury na Uralu, zwłaszcza muzeum sztuki współczesnej.

Permska sztuka uliczna, autor: Ola Cichowlas, źródło: Eastbook.eu

– Perm wyprzedził nawet Petersburg i Moskwę jako najbardziej ekscytujące miejsce dla kultury nowatorskiej – twierdzi, dyrektor pierwszego muzeum sztuki nowoczesnej w Rosji, które znajduje się poza dwiema stolicami. „Permska rewolucja kulturalna” pozwoliła miastu stać się czym więcej niż kolejną radziecką twierdzą, zagubioną w postkomunistycznej rzeczywistości rosyjskiej.

Perm to jeszcze niezupełnie Syberia, ale i nie centralne miasto w europejskim dziedzictwie Rosji – ląduje gdzieś pomiędzy Moskwą i Syberią. Jeśli udasz się na Daleki Wschód Rosji pociągiem, to na pewno przejedziesz przez Perm, gdzie prawdopodobnie zatrzymasz się na papierosa lub żeby kupić suszone ryby od miejscowych babć. Perm nie należy ani do tych rosyjskich miast, które odwiedzają zachodni turyści, ani do tych, którymi mogą się pochwalić Rosjanie. Miasto kiedyś było ostatnim przystankiem na drodze donikąd, przez który przewijali się przestępcy, więźniowie polityczni i inni „niepożądani” dla carskiego i sowieckiego reżimu, kierowani na przymusowe wygnanie. Podczas zimnej wojny Perm zniknął z radzieckich map, stając się „miastem zamkniętym” z uwagi na wojskowe zakłady produkcyjne. Być może właśnie dlatego jego potencjał kulturalny został tak wzbogacony.

Dziś Perm walczy o miano kolejnego kulturalnego centrum Rosji. W 2008 roku słynny moskiewski kurator sztuki Marat Gelman otworzył tutaj pierwszą – poza Moskwą i Sankt Petersburgiem – Galerię Sztuki Współczesnej w opuszczonym stalinowskim dworcu rzecznym i nazwał je „PERMM”. Wyposażona w dzieła awangardowe takich artystów, jak Walery Koszlakow i Misza Most, PERMM został uznany przez Financial Times za „jedną z najbardziej spektakularnych galerii sztuki współczesnej w Rosji”, a New York Times nazwał miasto „Bilbao na obrzeżach Syberii”.

Opuszczony dworzec rzeczny, który Marat Gelman zamienił w galerię sztuki współczesnej, autor: Ola Cichowlas, źródło: Eastbook.eu

Jadąc samochodem z przedmieść do centrum miasta widzisz obok siebie jasne kolorowe budynki z carskich czasów, drewniane altany i stalinowską architekturę, które współistnieją w tej samej przestrzeni. Nagle wyłania się coś nowego – gigantyczne czerwone ludziki Lego, stojące na byłym budynku administracji radzieckiej – jest to praca z projektu artystycznego „Profesorowie”.

Czerwone postacie są symbolem szybkich zmian kulturowych, autor: Ola Cichowlas, źródło: Eastbook.eu

Co więcej, projekt kulturalny Marata Gelmana dla Permu, nazywany „rebrandingiem”, nie ogranicza się do wystaw sztuki. Corocznie w mieście są organizowane festiwale „Żywy Perm” i „Białe noce”. Kiedy byłam na koncercie Manu Chao przed siedzibą Łukoila na ulicy Lenina w maju 2011 r., wiedziałam, że miał na myśli poważną sprawę.

Siawa feat. Marat Gelman – Rodina (pol. Ojczyzna) (2011) – film promocyjny nakręcony w galerii sztuki współczesnej w Permie:

 

Oleg Czyrkunow – Gubernator Kraju Permskiego od 2004 r. – powołał na ministra kultury kraju nie polityka, ale reżysera teatralnego Borysa Milgrama. Zaprosił również projektantów zachodnich, żeby rozwijać miasto. Według jego decyzji prawie 4% budżetu regionalnego w 2010 r. (53 mln dolarów) przeznaczono na rozwój kultury. Nowa polityka kulturalna jest uważana za podstawę do modernizacji i rozszerzenia całego regionu.”Rewolucja kulturalna” została ogłoszona przez władze regionalne kilka lat temu i stopniowo wprowadzana poprzez Muzeum Sztuki Współczesnej PERMM, nowoczesny teatr „Scena-Mołot”, Centrum Rozwoju Designu, księgarnie literatury intelektualnej, inscenizację festiwali „Żywy Perm” i „Białe noce”, projekt muzyczny „Wyprodukowano w Permie”, oraz współczesne wystawy w galeriach sztuki w formacie międzynarodowym. Ponadto liczba obiektów artystycznych i wydarzeń kulturalnych w miejscach publicznych miasta również rośnie.

Zmieniające się oblicze przestrzeni publicznej w Permie, autor: Ola Cichowlas, źródło: Eastbook.eu

Ożywienie na rosyjskiej prowincji?

Rosja poza Moskwą i Sankt Petersburgiem była i nadal jest w dużym stopniu nieznana. W następnej dekadzie ta sytuacja zmieni się z powodu kilka ważnych wydarzeń kulturalnych. Kazań jest gospodarzem Letniej Uniwersjady, w Soczi odbędą się Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2014, wnioski o organizację Mistrzostw Świata w piłce nożnej w 2018 roku złożyły, m.in. Jekaterynburg, Kaliningrad, Rostów nad Donem, Krasnodar i Wołgograd. Miejmy nadzieję, że to wzmocni relacji Rosji z Zachodem i przyczyni się do istotnych rozmów dotyczących liberalizacji polityki wizowej.

Opowiadania z Permu

Tłumaczenie: ASB

Facebook Comments

Born in London to Polish parents, finished a French school and Scottish university. Studied History and Russian Studies at Edinburgh Uni. Spent a year in the Ural city of Perm and utterly fell in love with it. Speaks fluent English, French, Russian and Polish. Currently attempting to live in Warsaw.

ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY