Używamy ciasteczek do poprawnego wyświetlania tej strony. Jeśli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok

Ukraińska Wikipedia rozwija się najszybciej

W tym roku ukraińskojęzyczna wersja Wikipedii uplasowała się na 14. miejscu na świecie pod względem liczby artykułów, na 18. – jeżeli chodzi o liczbę wejść, i na pierwszym – w  rankingu tempa wzrostu popularności. Wymieniając te liczby, warto pamiętać, że serwis ukazuje się obecnie w 285 wersjach językowych. Do rozmowy o Wikipedii zaprosiliśmy Jurija Perohanycza, założyciela i dyrektora wykonawczego Wikimedia Ukraina. 

Засновник і виконавчий директор Громадської організації «Вікімедіа Україна» Юрій Пероганич. Джерело: http://uk.wikipedia.org/

Założyciel i dyrektor wykonawczy Organizacji Społecznej „Wikimedia Ukraina” Jurij Perohanycz. Źródło: commons.wikimedia.org

Wiosną tego roku w ukraińskich mediach toczyła się ożywiona dyskusja na temat sukcesów  naszej ukraińskojęzycznej Wikipedii w ogólnoświatowych rankingach. Czy rzeczywiście mamy obecnie powód do dumy?

Ukraińska Wikipedia zawiera prawie 450 tysięcy artykułów i znajduje się na 14 miejscu pod względem liczby artykułów. Obecnie jest ona osiemnasta, jeżeli chodzi o liczbę odwiedzin. Ale w czerwcu spodziewamy się wyjść na szesnaste lub siedemnaste miejsce. Jesteśmy również pierwsi pod względem tempa wzrostu popularności. Jeszcze rok temu w czerwcu mieliśmy 33 miliony wejść, a w czerwcu tego roku spodziewamy się 90 milionów. Wzrost 200% na rok – takich wyników nie ma żadna wersja Wikipedii. Nasze osiemnaste miejsce pod względem odwiedzin również jest dużym osiągnięciem, zwłaszcza jeśli brać pod uwagę to, że Ukraina ma jeszcze bardzo dużo potencjalnych użytkowników. A propos: obecnie użytkownicy z terytorium Ukrainy trzykrotnie częściej wchodzą na strony rosyjskiej Wikipedii. Ponadto znaczna liczba Ukraińców również ją redaguje.

Na czym polega, Pana zdaniem, przyczyna takiej popularności rosyjskojęzycznej Wikipedii w ukraińskim środowisku?

Po pierwsze, rosyjskojęzyczna Wikipedia jest nieco bardziej rozwinięta. Nie tak dawno przekroczyła granicę miliona artykułów. Ukraińscy użytkownicy zazwyczaj posiadają rosyjskojęzyczną wersję Windows. I kiedy Google analizuje, w jakim środowisku pracuje użytkownik, to widzi rosyjskojęzyczną wersję Windows, uważając, że ta osoba znajduje się w Rosji – w związku z tym podaje najpierw wyniki w języku rosyjskim. Dlatego rosyjskojęzyczna Wikipedia często okazuje się w wyszukiwarce na pierwszym miejscu. Natomiast jeśli jesteśmy zainteresowani tym, by otrzymywać informację w języku ukraińskim, powinniśmy zmienić  opcje swojej przeglądarki.

W jakim języku najczęściej redagowane są artykuły: w rosyjskim czy w ukraińskim?

Jeżeli mówić o wypełnienie, tworzenie informacji, a nie zwykłą konsumpcję, to z terytorium Ukrainy ukraińska Wikipedia redagowana jest dwukrotnie częściej niż rosyjska. Czyli ludzie konsumują to, co mają. Ale jeśli tworzą produkt, to tworzą go w języku ukraińskim. Myślę, że jest to również swoisty sprzeciw narodu. Odpowiedź na politykę państwową, skierowaną na de-ukrainizację. Właśnie po przyjęciu tak zwanej ustawy językowej Kolisniczenki – Kiwałowa ukraińską Wikipedię zaczęto redagować dwukrotnie częściej niż rosyjską. Przed tym mieliśmy około 50 procent redagowań ukraińskiej Wikipedii i blisko 40% – rosyjskiej. Po przyjęciu tej ustawy zobaczyliśmy, że rosyjskiej jest już 30 procent, a ukraińskiej – 63.

Co jeszcze doprowadziło do wzrostu popularności ukraińskojęzycznej Wikipedii?

Na pewno nie bez znaczenia jest rozprzestrzenianie się Internetu w Ukrainie – wzrost o ponad 20% rocznie. Ten wzrost jednak jest nieporównywalny z odsetkami przedstawiającymi wzrost liczby wizyt na Wikipedii. Następnym czynnikiem jest to, że ukraińskojęzyczna Wikipedia osiągnęła już ten stan, kiedy można w niej znaleźć informację praktycznie na każdy temat. 4 lata temu, kiedy zaczynałem redagować Wikipedię, były tam tylko malutkie wysepki wiedzy. Mniej więcej rok temu pozostawały jeszcze białe plamy. Dzisiaj staje się już coraz trudniej tworzyć nowe tematy. Chociaż wielu artykułów wciąż jeszcze brakuje. Gdybyśmy znaleźli pieniądze na organizację, to moglibyśmy na przykład zorganizować konkurs „Piszemy o Unii Europejskiej”.

Ile osób redaguje ukraińskojęzyczną Wikipedię?

W ostatnim miesiącu przykładowo było 2200 osób, które wprowadziły co najmniej jedną poprawkę. Takich, które dokonały więcej niż pięć korekt, było 800. A około 150 osób wprowadziło ponad sto prawek. Więcej niż tysiąc korekt zostało wprowadzonych przez blisko 20 osób. Tak naprawdę 99 procent Wikipedii tworzonych jest przez 1 odsetek użytkowników. W związku z tym chciałbym zaapelować do ludzi, aby nie tylko pozyskiwali wiedzę, ale również ją wprowadzali. Powiedzmy, widzimy, jak leci woda z kranu i wiemy już, że ktoś tę wodę napompował, że trzeba za to zapłacić. A kiedy wchodzimy na Google, czegoś tam poszukujemy, to często znajdujemy w Wikipedii. Warto przy tym brać pod uwagę, że ktoś poświęcił swój czas i nie zarobił dodatkowego grosza w czasie poświęconym redakcji. Dlatego najlepszym sposobem wspierania Wikipedii jest jej redagowanie. A jeśli nie jesteś w stanie jej redagować, wesprzyj finansowo.

Co było dla Pana powodem do powołania „Wikimedia – Ukraina”?

Wikimedia jest organizacją, której zadaniem jest wszelka promocja Wikipedii i innych projektów Fundacji Wikimedia. Wikipedia, jak wiadomo, jest stroną internetową. Gdyby ktoś chciał zwrócić się z zapytaniem, to nie może on się zwrócić do strony. Mniej więcej w 2003, w trzecim roku działalności Wikipedii, została powołana organizacja Wikimedia Foundation, będąca osobą prawną, która bierze na siebie funkcje utrzymania tej strony internetowej. Zarówno ja, przystępując mniej więcej w 2009 roku do aktywnego redagowania Wikipedii, zobaczyłem, że wolontariusze wykonują ogromną pracę zupełnie za darmo. Pomyślałem, że trzeba  te osoby w jakiś sposób zachęcać, motywować, szukać jakichś sponsorów, znajdować sposoby na współpracę z archiwami.

Do tego potrzebne są środki i potrzebna jest organizacja, która miałaby konto bankowe. Zobaczyłem, iż podobne organizacje już istnieją. Wówczas funkcjonowały już rosyjska i polska Wikimedia. Ukraińska została dwudziestą. Na jednym z wiki-spotkań zaproponowałem założyć organizację. Powiedziano mi: – Jeżeli chcesz, napisz statut. Wikipedia w ogóle ma taką zasadę: chcesz coś zrobić – rób, nikt nikogo nie zmusza. Wtedy więc zacząłem pisać statut po prostu na stronie Wikipedii. Do jego omówienia dołączyło ponad 20 osób. Każda z nich przedstawiła swoje uwagi. I po kilku miesiącach przeprowadziliśmy drugie wiki-spotkanie, które de facto było zebraniem założycielskim organizacji. Przyszło tam 5 osób, wszystkie pięcioro zostały członkami organizacji. Obecnie jest nas powyżej 50. I jeżeli mówić o naszym budżecie, jest to ponad 100 tysięcy hrywien rocznie.

Czym się zajmuje organizacja?

Organizacja zajmuje się tym, że rozwija wspólnotę redaktorską. Publikujemy literaturę (przykładowo mamy podręcznik „jak redagować Wikipedię”), organizujemy konferencję, okrągłe stoły, treningi. Nie ma takiego tygodnia, żebym nie jechał gdzieś i nie przeprowadzał warsztatów na temat redagowania Wikipedii. Finansujemy tak zwane wiki-ekspedycje.

Polityka Fundacji Wikimedia polega na tym, że z kilku powodów nie płaci się za tworzenie treści. Po pierwsze, do tego, by zapłacić wszystkim, potrzebne są ogromne pieniądze. A po drugie, kiedy ktoś dostaje za to pieniądze, to inny myśli: dlaczego mam robić za darmo to, co ktoś robi za pieniądze. My natomiast możemy pokryć koszty podróży, jeśli osoba na przykład gdzieś wyjeżdża, żeby zrobić jakieś zdjęcie.

Organizujemy również konkursy, na przykład: „Wiki Lubi Zabytki” i „Wiki Lubi Ziemię”. „Wiki Lubi Zabytki” jest częścią międzynarodowego konkursu, a „Wiki Lubi Ziemię” to nasz wynalazek, nasza inicjatywa. Spodziewamy się, że już w następnym roku on również przekształci się w międzynarodowy konkurs.

Jaki konkurs, Pana zdaniem, jest najbardziej skuteczny?

Jest to trudne do ustalenia, ale prawdopodobnie ostatni – „Wiki Lubi Ziemię”. Jest najbardziej skuteczny z tego powodu, że przy okazji stworzyliśmy nową, kompletną bazę danych wszystkich rezerwatów i obszarów chronionych w Ukrainie. Weszły do niej wszystkie pomniki przyrody łącznie z konkretnymi uroczyskami, skałami, miejscami, gdzie, powiedzmy, jakiś zabytkowy dąb rośnie. Jest ich nieco powyżej 7 tysięcy. Dotychczas lista ta nie została jeszcze nigdzie opublikowana. Mamy ją w postaci elektronicznej z wskazaniem nazwy pomnika, tytułu i daty decyzji, na mocy której obiekt został wprowadzony na listę pomników, oraz jego lokalizacji. Co prawda praca związana z określeniem współrzędnych geograficznych jeszcze trwa. W trakcie konkursu załadowaliśmy 11 tysięcy zdjęć. Według mnie są to najpiękniejsze zdjęcia w Ukrainie.

W takim razie ten konkurs jest nieprzeciętnym zjawiskiem dla Ukrainy…

Tak, ponieważ przykuliśmy uwagę społeczeństwa do pomników przyrody. Wiadomo przecież, jaką obecnie mamy sytuację, kiedy obszary ochronne rozdawane są pod zabudowę albo wręcz zaniedbywane. Żeby te obszary chronić, należy je najpierw wciągnąć do ewidencji. Dzięki naszemu konkursowi taka ewidencja faktycznie została powołana do życia, a baza danych stała się dostępna dla publiczności. Dotychczas znajdowała się ona gdzieś w obwodowych urzędach Ministerstwa Przyrody.

Wikimedia Ukraina ma projekty przewidujące nawiązanie współpracy z uniwersytetami. Jaki jest jej cel?  

Chcielibyśmy, aby wykładowcy, zamiast tego, by dawać studentom zadania polegające na pisaniu referatów z Wikipedii, wręcz przeciwnie – proponowali im coś wprowadzać do Wikipedii. Referat napisany przez studenta w najlepszym przypadku przeczyta wykładowca i nikt więcej nie zobaczy. A następnie praca ta okrywa się kurzem gdzieś na uczelni.

Jeśli natomiast student napisze tekst na Wikipedię, to jego artykuł stanie się dostępny dla całego świata. Przejdzie na własność całej ludzkości. I autor wie, że będzie czytany przez miliony osób. Jesteśmy bardzo zainteresowani współpracą z uniwersytetami. Studenci są najbardziej aktywną częścią społeczeństwa. Oni i tak redagują Wikipedię, ale gdyby wykładowcy również ich do tego zachęcali, byłoby bardzo dobrze.

Czy uważa Pan, że Wikimedia Ukraina ma swój udział w obecnych sukcesach Wikipedii?

Chciałbym się spodziewać, że rola Wikimedii Ukraina w rozwoju Wikipedii jest znacząca. Zaczęliśmy rozsyłać komunikaty prasowe, organizować konkursy, o których powiedziałem wyżej, nawiązaliśmy kontakty z prasą. W imieniu organizacji możemy zwrócić się do każdej instytucji. Na przykład, kiedy gromadziliśmy listy pomników do konkursu „Wiki Lubi Zabytki”, trzeba było kierować oficjalne pisma i do Ministerstwa Kultury, i do obwodowych urzędów kultury. Przecież sami nie możemy ustalić, co jest pomnikiem – powinno o tym zadecydować państwo na poziomie ogólnokrajowym lub regionalnym. Więc jeśli Wikimedia ma przynajmniej 5-procentowy udział w osiągnięciach Wikipedii, to ja uważam, że organizacja wykonała swoją misję. Czyli obecnie Wikimedia odegrała swoją rolę, ale jeszcze większa będzie jej rola w przyszłości. My na razie nie mamy żadnego etatu, a w niemieckiej organizacji Wikimedii pracuje około 60 osób. U nas obecnie wszyscy są wolontariuszami. Chociaż chcielibyśmy wprowadzić przynajmniej stanowisko sekretarza.

Skąd mają Państwo finansowanie?

Wikimedia utrzymuje się z dobrowolnych datków. Większą część finansowania dostajemy od Wikimedia Foundation. A część otrzymujemy w postaci darów wpłacanych przez ludzi na nasze konto w Ukrainie.

Działa Pan w organizacji na zasadach wolontariatu. Co w takim razie motywuje Pana do poświęcania swego czasu i sił Wikipedii?

Jeśli nie napisałem w ciągu dnia żadnego artykułu do Wikipedii, uważam, że dzień ten jest stracony. Jestem zdania, że wiedza, która jest osadzona w pewnym systemie – może to być naród, rodzina czy jednostka ludzka – cała ta wiedza kształtuje przyszłość. Dostarczając dziecku potrzebnej wiedzy, rodzice w ten sposób de facto programują jego los. I ten, kto przekazuje tę wiedzę narodu, de facto kształtuje jego przyszłość. Wikipedia dla mnie to możliwość zaprogramowania przyszłości naszego narodu. Być może brzmi to nieco patetycznie, ale tak jest naprawdę. Jeżeli dzisiaj napisałeś artykuł, a jutro widzisz, że odwiedziło go 400 osób – rozumiesz, że wczorajszy dzień nie minął nadaremnie. Jest sporo ludzi, którzy chcieliby zrobić coś sensownego dla Ukrainy, jej kultury, chcieliby zostawić swój ślad w historii, ale nie wiedzą, jak to zrobić. Mam dla nich radę: zacznijcie redagować ukraińską Wikipedię!

Tłumaczenie z języka ukraińskiego: Ludmiła Slyesaryeva

Facebook Comments
ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY